Muốn đạt chuẩn kỹ năng CNTT phải biết ngừa bệnh thần kinh do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng dùng áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ nghĩa tham gia trực tiếp hoặc có hệ trọng đến hoạt động đánh giá kỹ năng sử dụng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản, các cá nhân chủ nghĩa phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu tưởng dễ nhưng không mấy người thực hành được đầy đủ. Đáng chú ý là phải có hiểu biết về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong dùng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật thường nhật liên hệ đến việc sử dụng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, thần kinh và cách dự phòng. Biết các lề luật an toàn khi dùng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (ví dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích tấc bàn ghế và xếp đặt vị trí bàn ghế, thiết bị phù hợp với bản thân. Biết cách chọn phong độ làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn sử dụng. Biết cách thiết lập các chọn lọc tần tiện năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, phần lớn cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan Nhà nước hiện giờ không đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông báo cơ bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, đảm bảo an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách dùng mật khẩu tốt (không san sẻ mật khẩu, thay đổi thẳng, chọn mật khẩu có độ dài hợp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách đề phòng khi giao thiệp trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân chủ nghĩa, hạn chế gửi thông tin cá nhân, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư giả mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn đánh cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa phương tiện lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan trọng của việc sao lưu dữ liệu ngừa. Mặt khác, cá nhân muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận diện một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) dùng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định căn bản về pháp luật của Việt Nam liên quan đến quyền bảo vệ dữ liệu, nghĩa vụ quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, phần lớn các cán bộ, công chức nhân viên trong các cơ quan quốc gia giờ không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT cơ bản, sử dụng máy tính cơ bản, Xử lý văn bản cơ bản, dùng bảng tính cơ bản, dùng trình chiếu căn bản, sử dụng Internet cơ bản. Còn chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, sử dụng bảng tính nâng cao, sử dụng trình chiếu nâng cao, dùng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông báo điện tử, An toàn, bảo mật thông tin, sử dụng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản phải đáp ứng đề nghị của sờ soạng 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân chủ nghĩa đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản, đồng thời đáp ứng đề nghị của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.